Polski English Deutch France Czech

Biuletyn Informacji Publicznej Cieszyn na Instagram
Cieszyn na Instagram







Budzet Obywatelski

Cmentarze Komunalne w Cieszynie
System gospodarowania odpadami

Pobierz najnowszy numer Wiadomo¶ci Ratuszowych
Miejski System SMS-owy

Imprezy nadchodzące

Październik 2019
P W Ś C P S N
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Dyżury aptek

Apteka Farmarosa,
ul. Bobrecka 27
tel.: 33 858-27-65
Mapa inwestycji w Cieszynie



Strona po¶więcona GPR
Gminny Program Rewitalizacji


Strona po¶więcona kopercie życia

czeski Cieszyn - oficjalny serwis

Relacje z imprez / artykuły / komunikaty

fot. mat/pras

fot. mat/pras

Szlak cieszyńskich archiwów i bibliotek zabytkowych

2019-04-16



Jednym z fundamentalnych składników cieszyńskiego dziedzictwa kultury jest istniejący w mieście unikalny zespół zabytkowych kolekcji archiwalnych i bibliotecznych. Zbiory te, gromadzone w Cieszynie od średniowiecza, obejmują zarówno źródła archiwalne, rękopisy biblioteczne oraz druki powstałe w regionie, jak i piśmiennictwo, które przez wieki docierało na Śląsk Cieszyński z obszaru całej Europy, inspirując rozwój kultury regionu i kształtując jej specyfikę.

Współcześnie zabytkowe zbiory biblioteczne i archiwalne są własnością pięciu niezależnych względem siebie instytucji państwowych, samorządowych i kościelnych, z których każda, sprawując pieczę nad powierzonymi sobie drukami i rękopisami, udostępnia je za pośrednictwem własnych czytelni oraz cyklicznie organizowanych wystaw, warsztatów i prezentacji.

Powstaniu ścieżki dydaktycznej „Szlak cieszyńskich archiwów i bibliotek zabytkowych”, uruchomionej w ramach zrealizowanego w latach 2007–2010 projektu „Ochrona i konserwacja cieszyńskiego dziedzictwa piśmienniczego”, przyświecała idea upowszechnienia informacji na temat zawartości i historii przechowywanych w Cieszynie zabytkowych zbiorów bibliotecznych i archiwalnych, ich popularyzacji oraz ułatwienia do nich dostępu. Szlak obejmuje pięć placówek:

1) Książnica Cieszyńska;

2) Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie;

3) Archiwum i Biblioteka Konwentu Zakonu Bonifratrów;

4) Biblioteka Naukowa Muzeum Śląska Cieszyńskiego;

5) Muzeum Protestantyzmu – Biblioteka i Archiwum im. B.R. Tschammera.

Ścieżka dydaktyczna wyposażona została w wydany drukiem w polskiej i angielskiej wersji językowej przewodnik „Miasto książek” autorstwa dr. Henryka Hollendra.

Oferta zwiedzania szlaku skierowana jest do grup zorganizowanych. Postulowany termin zgłaszania grupy: minimum 4 tygodnie przed zwiedzaniem (zalecany termin: 3 miesiące przed zwiedzaniem). Czas zwiedzania: ok. 4–6 godzin (w zależności od preferencji zwiedzających). Zwiedzanie szlaku jest darmowe (za dopłatą 25 zł możliwy do przeprowadzenia pokaz konserwacji dawnej książki w Książnicy Cieszyńskiej). Zwiedzanie szlaku cieszyńskich archiwów i bibliotek zabytkowych koordynuje Książnica Cieszyńska. Zapisy pod numerem telefonu +48 33 851 38 42.

Siedziba Książnicy Cieszyńskiej (widok z Placu Teatralnego) Hall w siedzibie Książnicy Cieszyńskiej (po prawej stronie widoczny magazyn Biblioteki Leopolda Jana Szersznika)

1) Książnica Cieszyńska

Adres: ul. Mennicza 46, 43-400 Cieszyn

Telefon: +48 33 851 38 41

E-mail: ksiaznica@kc-cieszyn.pl

Książnica Cieszyńska

Godziny otwarcia dla czytelników:

Czytelnia ogólna: wt. – pt. 10.00 – 18.00, sob. 9.00 – 15.00

Czytelnia zbiorów specjalnych: wt. – pt. 8.00 – 15.00

Prorocy cieszyńscy, 1418-1439 Graduał Maryjny, 1520-1526 Ius municipale Brunnense, Nürnberg ok. 1498 Co[m]mune incliti Polonie Regni privilegium, Kraków 1506 Superekslibris Zygmunta Augusta (1520-1572) Superekslibris Stanisława Pawłowskiego (+1598) Modlitewnik księżnej Elżbiety Lukrecji, XV w.

Książnica Cieszyńska jest samorządową instytucją kultury, posiadającą osobowość prawną. Powołana została uchwałą Rady Miejskiej Cieszyna 25 listopada 1993 r., zaś 1 stycznia 1994 r. rozpoczęła realizację zadań statutowych. 24 listopada 1998 r. Minister Kultury, działając na podstawie znowelizowanej ustawy o bibliotekach, włączył jej zbiory do Narodowego Zasobu Bibliotecznego, a 21 marca 2001 r. zaliczył ją do polskich bibliotek naukowych.

Eleazar Tilisch, Kurtze Vorzeichnus, Bericht vnd Auszug von dem Stamling vnd Ankunfft der Hertzoge zu Teschen vnd Groß Glogaw, Freybergk in Meissen 1588 Prawa a zøijzenij zemské Knij¾etstwij Tìssynského, w Holomaucy 1592 Sebastian Petrycy, Polityki Aristotelesowey to iest rządv rzeczypospolitey z dokładem ksiąg ośmioro, Kraków 1605 Johann Tilgner, Tagebuch, XVII w. Herbarz Goczałkowskich, XVI-XVII w. Kniha Meuster-stuka Czechu Kreiczirskiho miesta Tzessina od Knizetie Watzlawa spasitelney pamienczi won tczas w roku 1564 udielne a priwiligirowane 16 kussuw, poł. XVII w. Jerzy Trzanowski, Odarum sacrarum sive Hymnorum…libri tres, Bregae 1629 Diarium Residentiae S. I. Teschinensis ab Anno 1707-1717

Zbiory Książnicy Cieszyńskiej obejmują kilka kolekcji książkowych, które powstały lub były przechowywane na terenie Cieszyna w okresie ostatnich ponad 200 lat. Zawierają ponadto wiele, pochodzących głównie z XIX i pierwszej połowy XX w. fragmentów cieszyńskich bibliotek prywatnych i instytucjonalnych, a także uzupełniany na bieżąco księgozbiór współczesny. Ogółem liczą ponad 200 000 woluminów dzieł drukowanych, w tym 17 500 starych druków (53 inkunabuły), a ponadto ok. 18 000 jednostek ewidencyjnych rękopisów. Najstarszą i najcenniejszą z zabytkowych kolekcji przechowywanych w bibliotece jest księgozbiór ks. Leopolda Jana Szersznika (1747–1814), zawierający m.in. jeden z najcenniejszych w Polsce zbiorów pieśni średniowiecznych (Officia de Beata Maria Virgine, tzw. Graduał Maryjny, 1520–1526) czy jeden z najważniejszych zabytków piśmienniczych języka staroczeskiego (tzw. Prorocy Cieszyńscy, 1418–1439). Oddana do użytku w 1802 r. biblioteka ks. L. J. Szersznika, z którą związane było otwarte w tymże roku muzeum, była pierwszą tego typu placówką na całym obszarze Górnego Śląska (i jedną z najstarszych w całej monarchii habsburskiej).

Jakub Galacz, Pisniczka pobożna ewangelitska slożena w ten czas 1709 kdyż tak hrabie Sytzendorffu komisarz cysarzski przi meste Tessyne kostel a sskolu ewangelikum wystawiti naweczne czasy gmenem cysarze placz pokazal a oddal Jan Michalik, Pieśń ku poświęceniu kościoła bystrzyckiego, ok. 1782 Jan Muthmann, Wierność, Bogu y cesarzowi, czasu powietrza morowego należąca, w Brzegu 1716 Modlitwy z wloskiego przetłumaczone na jenzyk niemiecky a z niemieckiego na ten, ktory jest w Xionżenstwie Tieszynskim zwyczayny, w Bernie 1788 Sprawozdania i oświadczenia ławników miejskich oraz miejskich chirurgów (felczerów) w sprawie przebiegu przesłuchania przez sąd ławniczy w Cieszynie w sierpniu 1716 r. czterech zbójników z państwa frydeckiego Paweł Szurman, Kronika Księstwa Cieszyńskiego, poł. XIX w. Ludwik Heimb, Łysa Góra, XVIII w.

Obok gromadzenia, ochrony i konserwacji regionalnego dziedzictwa piśmienniczego, do głównych zadań biblioteki należy tworzenie nowoczesnego warsztatu do badań regionalnych i bibliologicznych, a także inspirowanie, organizowanie i prowadzenie prac naukowych w zakresie kultury piśmienniczej Śląska Cieszyńskiego. Jej celem jest również popularyzacja wiedzy o historii i kulturze regionu.

Celem realizacji tych zadań Książnica Cieszyńska organizuje konferencje naukowe, wystawy eksponatowe i planszowe, wykłady, spotkania autorskie i kilka imprez cyklicznych (m.in. promocja regionalnych kalendarzy, współudział w Nocy Cieszyńskich Muzeów i Skarbach z cieszyńskiej trówły), a także oferuje lekcje biblioteczne z zakresu historii regionalnej i historii książki oraz prowadzi działalność wydawniczą.

Od 2000 r. siedziba Książnicy mieści się w wyremontowanej, zaadaptowanej na potrzeby placówki i rozbudowanej o dodatkowe, nowe skrzydło zabytkowej kamienicy w centrum Cieszyna.

Siedziba Książnicy Cieszyńskiej i cieszyńskiego Oddziału Archiwum Państwowego (widok ze wzgórza zamkowego) Magazyn cieszyńskiego Oddziału Archiwum Państwowego

2) Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie

Adres: ul. Mennicza 46, 43-400 Cieszyn

Telefon: +48 33 858 22 01

E-mail: apcieszyn@katowice.ap.gov.pl

Archiwum Państwowe w Katowicach

Godziny otwarcia dla czytelników:

poniedziałek 9.00 – 14.00

środa 9.00 – 17.00

czwartek 9.00 – 14.00

Pracownia Naukowa cieszyńskiego Oddziału Archiwum Państwowego Zrzyzeni Zemske knizeczstwi tiessynskeho, 1573 Metryka cieszyńskiej kancelarii książęcej, 1549-1609 Registra a Knihý Zemske, 1591-1601 Regystra Hlawny Zamku Tiessynskeho, 1577 Elżbieta Lukrecja, księżna cieszyńska, potwierdza burmistrzowi, radzie i mieszkańcom Cieszyna dotychczasowe przywileje, otrzymane od poprzednich książąt, 1626 Maria Teresa, cesarzowa, nadaje tytuł i herb baronowski Rudolfowi Celeście z Celestyna, Wiedeń 16 czerwca 1767

W 1950 r. Archiwum Państwowe w Katowicach rozpoczęło tworzenie sieci archiwów powiatowych, głównie na bazie istniejących archiwów miejskich. Po wejściu w życie dekretu o archiwach państwowych w 1951 r. podjęto działania zmierzające do utworzenia również takiej placówki w Cieszynie. Podstawą tych działań było Zarządzenie nr 9 Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 stycznia 1952 r. w sprawie sieci archiwalnej, powołujące Powiatowe Archiwa Państwowe. Formalnie Powiatowe Archiwum Państwowe w Cieszynie, podległe Wojewódzkiemu Archiwum Państwowemu w Katowicach, zostało powołane do życia zarządzeniem Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych 28 lipca 1952 r. Oddział w Cieszynie Archiwum Państwowego w Katowicach działa obecnie na obszarze powiatów ziemskich cieszyńskiego i wodzisławskiego oraz miasta na prawach powiatu, Jastrzębia-Zdroju, prowadząc nadzór nad narastającym zasobem aktowym i przechowując w swoim zasobie spuściznę aktową wytworzoną na terenie historycznego Księstwa Cieszyńskiego oraz wodzisławskiego wolnego państwa stanowego. Prowadzi działalność w zakresie państwowego zasobu archiwalnego w rozumieniu ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach z roku 1983. Archiwa państwowe w Polsce wchodzą w skład państwowej sieci archiwalnej i podlegają Naczelnemu Dyrektorowi Archiwów Państwowych, którego działalność nadzoruje minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Działają w formie jednostek budżetowych i są zaliczane do sektora finansów publicznych.

Józef II, cesarz, potwierdza miastu Strumień wszystkie przywileje, otrzymane przez to miasto w latach 1482-1670, Wiedeń 4 września 1783 Księga miejska miasta Cieszyna, 1556-1629 Księga miejska miasta Cieszyna, 1577-1594 Einnehmen Brughaller, 1519 Mapa obrazująca przebieg granicy Księstwa Cieszyńskiego z państwami pszczyńskim i bielskim, XVIII w. Projekt teatru w Cieszynie, 1908 Widok Cieszyna, 1876 Asygnaty kasowe, 1919

Zasób Oddziału w Cieszynie Archiwum Państwowego w Katowicach według stanu z dnia 1 stycznia 2019 r. obejmuje 452 zespoły i zbiory archiwalne, liczące 98 355 jednostek archiwalnych, co równa się 1 061 metrom bieżącym akt oraz księgozbiór w liczbie 11 316 woluminów. Zbiory te stanowią podstawową bazę źródłową do badań nad dziejami Śląska Cieszyńskiego. Do najcenniejszych zaliczyć należy m.in. bogaty zbiór dokumentów pergaminowych z lat 1388–1872, akta wytworzone w kancelarii książąt cieszyńskich od 1438 r. oraz akta miast i gmin. Akta Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego i Rządu Krajowego Księstwa Cieszyńskiego ukazują powstanie w 1918 r. i działalność pierwszej po odzyskaniu niepodległości polskiej władzy. Cieszyńskie Archiwum wielokrotnie zmieniało swój adres, by ostatecznie, na mocy umowy najmu zawartej w 2001 r. z Książnicą Cieszyńską, trafić do jej siedziby, gdzie placówka archiwalna otrzymała godne swojej rangi warunki działania.

Klasztor OO. Bonifratrów Archiwum i Biblioteka Konwentu Zakonu Bonifratrów w Cieszynie

3) Archiwum i Biblioteka Konwentu Zakonu Bonifratrów w Cieszynie

Adres: pl. J. Londzina 1, 43-400 Cieszyn

Telefon: +48 33 858 15 95

E-mail: maxkuska@interia.pl

Archiwum i Biblioteka Konwentu Zakonu Bonifratrów w Cieszynie

Godziny otwarcia dla czytelników:

poniedziałek 14.00 – 18.00

wtorek 7.00 – 11.00

Antoni de Govea, Leben, Tod und Wunder-Werck deß heiligen Joannis Dei, Prag 1711 Jan Drachny, Widok klasztoru i kościoła Bonifratrów w końcu XVIII w. Protocollum hospitalis Teschinensis ff. Misericordiae … ab Anno 1773 Antoni Janusz, Praca codzienna, coroczna i całożywotna każdego chrześcianina katolickiego, Cieszyn 1857 Gaspar Erhard, Kristusovo ¾ivljenje in smert v premiąljevanjich in molitvach, V Celovcu 1873 Karl Herdach, Wem dient die Sozialdemokratie?, Warnsdorf 1898

Księgozbiór braci miłosiernych, funkcjonujący w strukturze cieszyńskiego konwentu, jako wydzielona statutowo i utrzymywana ze środków zakonnych jednostka o nazwie Archiwum i Biblioteka Konwentu Zakonu Bonifratrów w Cieszynie. Jest ona najstarszą zachowaną do czasów współczesnych cieszyńską kolekcją biblioteczną. Jej historia w bezpośredni sposób wiąże się z losami założonego w Cieszynie na przełomie XVII i XVIII w. klasztoru bonifratrów, w którym od początku zabiegano o stworzenie własnego księgozbioru. Wymagało tego zarówno życie religijne konwentu, jak i służba pełniona przez braci w szpitalu i aptece. Potrzeby te zadecydowały jednocześnie o użytkowym charakterze klasztornej biblioteki i tematyce gromadzonych książek.

Christian Friedrich Daniel, Sammlung medicinischer Gutachten und Zeugnisse über Besichtigungen und Eröffnungen todter Körper etc., Leipzig 1776 August Gottlieb Richter, Anfangsgründe der Wundarzneykunst, Wien 1799 Ludwik Perzyna, Nauki cyrulickiey krotko zebranej … część II,. w Kaliszu 1793 Zoologia czyli zwierzętopismo, dla szkół narodowych pierwszy raz wydane, Warszawa 1789

Według katalogu sporządzonego w latach trzydziestych XX w. cieszyńska biblioteka bonifratrów obejmowała 1 539 dzieł, wśród których 5 wydanych zostało w XVI, 11 w XVII, a 110 w XVIII w. Reszta książek nie była datowana bądź też pochodziła z XIX i XX w. Obecnie księgozbiór cieszyńskiego Konwentu Braci Miłosiernych liczy ponad 4 000 woluminów (z tego 194 starodruki oraz około 1 700 książek dawnych, wydanych do połowy XX w.) i dodatkowo prawie 300 rękopisów w archiwum. Od początku swojego istnienia jest przechowywany w siedzibie konwentu. Biblioteka w dalszym ciągu powiększa swoje zasoby, stając się istotną w cieszyńskim środowisku placówką, oferującą czytelnikowi dzieła głównie z zakresu teologii, medycyny oraz historii Kościoła.

Siedziba Muzeum Śląska Cieszyńskiego (widok z Parku Pokoju) Sala egipska w Muzeum Sląska Cieszyńskiego Należąca do Muzeum Śląska Cieszyńskiego kolekcja starych druków

4) Biblioteka Naukowa Muzeum Śląska Cieszyńskiego

Adres: ul. T. Regera 6, 43-400 Cieszyn (wejście od ul. Srebrnej 1a)

Telefon: +48 33 851-29-33 wew. 29

muzeumcieszyn@gmail.com

Biblioteka Naukowa Muzeum Śląska Cieszyńskiego

Godziny otwarcia dla czytelników:

wt. – czw. 9.00 – 14.00

Antyfonarz, XV w. Jacobus de Voragine, Legenda aurea sanctorum, sive Lombardica historia, Nuremberge 1481 Werner Rolevinck, Fasciculus temporum, Venice 1485 Bernard de Breydenbach, Peregrinatio in Terram Sanctam, Mainz 1486 Albumazar Abalahi, Introductiorium in astronomiam, Erhard Ratdolt, Augsburg 1498

Biblioteka Naukowa Muzeum Śląska Cieszyńskiego powstała jako biblioteka muzealna wraz z założeniem w 1901 r. cieszyńskiego Muzeum Miejskiego. Oprócz innych przedmiotów napływały do jego zbiorów także książki, zarówno stare, traktowane jak eksponaty, jak i użytkowe, służące pomocą przy opracowywaniu zbiorów. Biblioteka Muzeum pozostała odrębnym, liczącym kilka tysięcy woluminów zespołem także po 1935 r., kiedy Muzeum przejęło funkcjonujące dotąd samodzielnie cieszyńskie księgozbiory zabytkowe. Po wydzieleniu w 1960 r. z Muzeum zespołów bibliotecznych i utworzeniu Oddziału Zabytkowego Biblioteki Śląskiej (obecnie Książnica Cieszyńska), znaczna część dawnego księgozbioru muzealnego pozostała przy Muzeum w Cieszynie. Funkcjonuje ona odtąd jako odrębna biblioteka, powiększana poprzez zakupy oraz dary osób prywatnych.

Sebastian Brandt, Stultifera Navis, Basel 1498 Jacques Lefevre d’Etaples, Quincuplum Psalterium, Paris 1500 Jan Długosz, Vita Sancti Stanislai, Cracoviensis Episcopi, Kraków 1511 Missale Cracoviense pro itinerantibus, Kraków 1525 Sebastian Münster, Cosmographie oder Beschreibung aller Ländern, Bazylea 1550

Najcenniejsze nabytki to zawierający cenne inkunabuły i stare druki fragment księgozbioru znanego cieszyńskiego kolekcjonera Brunona Konczakowskiego (1881–1959) oraz biblioteka nauczyciela i lokalnego działacza społecznego Wincentego Zająca (1903–1975). Biblioteka muzealna pełni rolę księgozbioru podręcznego, gromadzi zatem książki pomocne w pracach poszczególnych działów Muzeum, a więc z zakresu archeologii, historii, techniki, historii sztuki, fotografii, a ponadto opracowania dotyczące historii Śląska i Śląska Cieszyńskiego. W muzealnych zbiorach bibliotecznych zgromadzono też kilkaset tytułów czasopism. Obecnie księgozbiór liczy ponad 24 000 jednostek inwentarzowych. Odrębny inwentarz starych druków zawiera 370 jednostek, w tym 21 inkunabułów.

Kościół Jezusowy, w którego bocznych nawach mieszczą się Biblioteka i Archiwum im. Tschammera oraz Muzeum Protestantyzmu na Śląsku Cieszyńskim Siedziba Parafii Ewangelicko-Augsburskiej, w której zlokalizowana jest czytelnia Biblioteki i Archiwum im. Tschammera Biblioteka im. Tschammera

5) Muzeum Protestantyzmu – Biblioteka i Archiwum im. B.R. Tschammera

Adres: pl. Kościelny 6, 43-400 Cieszyn

Telefon: +48 502 495 835 E-mail: muzeumprotestantyzmu@gmail.com

Muzeum Protestantyzmu – Biblioteka i Archiwum im. B.R. Tschammera

Godziny otwarcia dla czytelników:

poniedziałek 15.30 – 19.00

środa 15.30 – 19.00

Godziny otwarcia Muzeum Protestantyzmu:

zwiedzanie po uzgodnieniu terminu

Portret olejny Marcina Lutra Portret olejny Filipa Melanchtona Biblia, Nürnberg 1483 Philipp Melanchton, Confessio fidei exhibita invictiss. imp. Carolo V. Caesari Aug. in comicijs Augustae anno M.D.XXX. Addita est Apologia Confessionis…, Witebergae 1531 Marcin Luter, Postilla domowa: to yest Kazania na ewangelie niedzielne y przednieysze swięta.., W Królewcu 1574 Andrzej Schönflissius, Postylli chrześcijanskiey z Bibliej S. y doktorow kościelnych.. zebraney na niedziele doroczne część pierwsza, W Lubczu 1652 Porządek kościelny Wacława III Adama, 1568 Zwieńczenie „laski łaski”

Należące do Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie zbiory biblioteczne i archiwalne funkcjonują w strukturze parafii jako wydzielona statutowo i finansowana ze środków parafialnych instytucja o nazwie Biblioteka i Archiwum im. B.M. Tschammera. Jej pieczy podlegają także zbiory muzealne gromadzone w Muzeum Protestantyzmu w Cieszynie.

Początki Biblioteki im. B.R. Tschammera sięgają pierwszego dziesięciolecia XVIII w., kiedy ponownie erygowano Parafię ewangelicko-augsburską w Cieszynie. Pod koniec XVIII w. zbiór ten wzbogacony został o liczącą kilkaset książek biblioteczkę pozostałą po śmierci cieszyńskiego adwokata i wieloletniego kasjera tutejszego zboru ewangelickiego Bogumiła Rudolfa Tschammera (1711-1787). Jako że decyzją donatora parafia przejęła nie tylko jego książki, ale także pewien kapitał na ich utrzymanie, Bibliotece nadano imię Bogumiła Rudolfa Tschammera. Również w następnych latach księgozbiór parafialny powiększał się dzięki darom, głównie miejscowych pastorów i nauczycieli.

Sonaty z 13 października 1710 Kielich liturgiczny, 1712 Archiwum szkolne, XVIII w. Jan Gotfryd Schuchardt, Pamiątka założenia i budowy kościoła Jezusowego w Cieszynie, 1750 Szafa archiwalna, XVIII w. Jerzy Fryderyk Erdmann Klette z Klettenhoffu, Pamiętniki kościoła ewangielickiego z łaski danego przed Cieszynem, przed stema laty założonego, przy świętobliwym obchodzeniu miłościwego lata 24go Maja 1809.., Cieszyn 1809 Hartmann Schedel, Liber chronicarum, Augsburg 1496 Abraham Ortelius, Theatrvm orbis terrarvm, Antverpiae 1579 Szymon Syreński, Zielnik herbarzem z ięzyka łacińskiego zowią: to iest opisanie własne imion, kształtu… y mocy zioł…, w Krakowie 1613 Kolekcja map z XVIII w.

Biblioteka, licząca obecnie ok. 23 000 woluminów, w tym ok. 5 000 starych druków z pięcioma inkunabułami, stanowi najstarszą nieprzerwanie działającą, a zarazem największą i najcenniejszą zabytkową bibliotekę luterańską na ziemiach polskich. Równie wartościowe jest współtworzone i współistniejące z nią archiwum, obejmujące kilkadziesiąt metrów bieżących różnego typu materiałów i stanowiące bazę źródłową o fundamentalnym znaczeniu dla badań nad dziejami cieszyńskich ewangelików, największej w Polsce społeczności protestanckiej. Od początku swojego istnienia biblioteka i archiwum mieszczą się w bocznych nawach kościoła Jezusowego.

Wojciech Święs, Książnica Cieszyńska


Urz±d Miejski, Wydział Kultury i Promocji Miasta promocja2@um.cieszyn.pl