Polski English Deutch France Czech
Biuletyn Informacji Publicznej

Cieszyn na Facebook
Cieszyn na YouTube

Cieszyn na Instagram Wiadomości Ratuszowe TV

   

      


Budzet Obywatelski

Newsletter

Cmentarze Komunalne w Cieszynie
System gospodarowania odpadami
Pobierz najnowszy numer Wiadomości Ratuszowych
Miejski System SMS-owy

Imprezy nadchodzące

Listopad 2017
P W Ś C P S N
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30      

Dyżury aptek

Apteka Farmarosa,
ul. Bobrecka 27
tel.: 33 858-27-65
Mapa inwestycji w Cieszynie

Strona poświęcona GPR
Gminny Program Rewitalizacji


Strona poświęcona kopercie życia

czeski Cieszyn - oficjalny serwis

Historia i tradycja » Miasto i jego mieszkańcy » Szlak Książąt Cieszyńskich - Habsburgowie »

Koszary arcyksięcia Fryderyka

Widok na budynki koszar Arcyksięcia Fryderyka Habsburga, widokówka z 1900 r.

Widok na budynki koszar Arcyksięcia Fryderyka Habsburga, widokówka z 1900 r.

Brama wjazdowa, fot. z 1910 r.

Brama wjazdowa, fot. z 1910 r.

Kasyno oficerskie 31. pułku piechoty obrony terytorialnej, fot. z 1912 r.

Kasyno oficerskie 31. pułku piechoty obrony terytorialnej, fot. z 1912 r.

Sztab obrony krajowej, pocztówka z lat 20. XX w.

Sztab obrony krajowej, pocztówka z lat 20. XX w.

Oddział żołnierzy wracający do koszar, pocztówka z 1904 r.

Oddział żołnierzy wracający do koszar, pocztówka z 1904 r.

Dawne koszary, fot. z 2006 r.

Dawne koszary, fot. z 2006 r.

Dawne koszary, fot. z 2006 r.

Dawne koszary, fot. z 2006 r.

Po prawej stronie szkoły znajduje się ul. Pawła Stalmacha, którą kierujemy się pokonując wzniesienie. Mijamy po lewej stronie ewangelicki Kościół Jezusowy i podążając dalej stajemy na Placu Księcia Józefa Poniatowskiego. Przed nami wznosi się budynek sztabu dawnych koszar arcyksięcia Fryderyka. Koszary arcyksięcia Fryderyka, Plac Księcia Józefa Poniatowskiego, ul. Wojska Polskiego


Na dawne koszary wystawione w 1895 roku i nazwane imieniem arcyksięcia Fryderyka Habsburga, ówczesnego księcia cieszyńskiego a jednocześnie jednego z głównych dowódców armii austro-węgierskiej, składało się 22 obiektów zlokalizowanych na stokach wzgórza Mały Jaworowy, opadających ku dolinie Olzy. Ten imponujący kompleks budynków zastąpił skromny budynek koszarowy, który od końca XVIII wieku znajdował się w miejscu dzisiejszego Teatru. Pozwoliło to na umieszczenie w Cieszynie 100. pułku piechoty im. księcia Starhemberga, 3. pułku piechoty im. arcyksięcia Karola, 31. pułku obrony krajowej „Teschen” (Cieszyn) oraz służb pomocniczych, komendy uzupełnień, żandarmerii, szpitala i orkiestry. Pierwszym i najważniejszym obiektem był budynek sztabu, obok stała wartownia (dziś Komenda Policji), a za nimi trzy budynki batalionowe wzniesione wzdłuż obsadzonego kasztanami placu ćwiczeń. Pozostałe obiekty znajdują się przy ul. gen. W. Sikorskiego, natomiast dawne koszary obrony krajowej, mieszczące dziś Zespół szkół Ponadgimnazjalnych, poniżej ul. J. I. Kraszewskiego. W koszarach stacjonowało około 2.000 żołnierzy pod dowództwem 70 oficerów. Cesarsko – królewska armia nadawała Cieszynowi specyficzny koloryt. Wojsko widoczne było w mieście podczas uroczystych defilad i przemarszów, orkiestra wojskowa grała w świąteczne popołudnia na Rynku i w miejskich parkach. Eleganccy oficerowie z różnych stron monarchii przesiadywali w licznych miejscowych restauracjach i kawiarniach. Wielu z nich zakładało w Cieszynie rodziny i pozostawali na stałe w mieście, wzbogacając jego wielonarodową mozaikę. Wielkimi wydarzeniami w życiu Cieszyna i całej okolicy były tzw. Cesarskie manewry, zorganizowane dwukrotnie, w 1880 i 1906 roku. Udział w nich samego cesarza skupiał w Cieszynie jego dwór, austro węgierskie dowództwo wojskowe, sztabowców wielu regimentów, zagranicznych attaché wojskowych i miejscowych notabli. Wydarzenia te nadawały Cieszynowi polot stołecznego miasta. Koszary arcyksięcia Fryderyka służyły austriackiemu wojsku zaledwie 13 lat, do końca I wojny światowej. W nocy z 31. X. na 1. XI. 1918 roku oficerowie cieszyńskiego garnizonu polskiej narodowości w wyniku bezkrwawego zamachu przejęli władzę nad wojskiem oraz strategicznymi punktami w mieście. Przekazali władzę Radzie Narodowej dla Księstwa Cieszyńskiego. Dawne austriackie koszary przejęło na swe kwatery Wojsko Polskie. W okresie międzywojennym stacjonował w nich IV Pułk Strzelców Podhalańskich. Obecnie w wielu budynkach znajdują się mieszkania, w kilku znajdują się szkoły i placówki oświatowe, zaś część zabudowań zajmuje oddział Straży Granicznej.

 

dalej >>

Tekst: Mariusz Makowski
Fotografie: Dominik Dubiel, Paweł Halama, Daniel Hryciuk, Magdalena Jańczuk, Renata Karpińska, Mariusz Makowski, Joanna Rzepka Dziedzic, Anna Szostok Fedrizzi, Henryk Tesarczyk
W publikacji wykorzystano fotografie, dokumenty i eksponaty ze zbiorów:

  • Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie,

  • Książnicy Cieszyńskiej w Cieszynie,

  • Archiwum Państwowego w Katowicach, Oddział w Cieszynie,

  • Urzędu Miejskiego w Cieszynie,

  • Muzeum Beskyd, Frýdek Místek,

  • Mariusza Makowskiego

    oraz ilustracje z publikacji:

  • H. Wawreczka, J. Spyra, M. Makowski,

  • Cieszyn i Czeski Cieszyn na starych widokówkach i fotografiach”, WART, Nebory 1999.


Urząd Miejski w Cieszynie, Biuro Promocji, Informacji i Turystyki promocja2@um.cieszyn.pl, Cieszyńskie Centrum Informacji tel. (33) 4794 248-9