Polski English Deutch France Czech
Biuletyn Informacji Publicznej

Cieszyn na NK
Cieszyn na YouTube

Cieszyn na Facebook Wiadomości Ratuszowe TV   

      Cieszyn na Instagram


Budzet Obywatelski

Newsletter

Cmentarze Komunalne w Cieszynie
System gospodarowania odpadami
Pobierz najnowszy numer Wiadomości Ratuszowych
Miejski System SMS-owy

Imprezy nadchodzące

Listopad 2017
P W Ś C P S N
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30      

Dyżury aptek

Apteka Farmarosa,
ul. Bobrecka 27
tel.: 33 858-27-65
Mapa inwestycji w Cieszynie

Strona poświęcona GPR
Gminny Program Rewitalizacji


Strona poświęcona kopercie życia

czeski Cieszyn - oficjalny serwis

Szlaki spacerowe » Szlakiem pamiątek ewangelików cieszyńskich »

19. Kościół Jezusowy przy pl. Kościelnym

Plac Kościelny po 1709, rysunek J. B. Wernera

Plac Kościelny po 1709, rysunek J. B. Wernera

Pamiątka założenia i budowy Kościoła Jezusowego w Cieszynie, dyplom pergaminowy z 1750

Pamiątka założenia i budowy Kościoła Jezusowego w Cieszynie, dyplom pergaminowy z 1750

Plac Kościelny, rysunek według planu z 1725

Plac Kościelny, rysunek według planu z 1725

Rękopis druku okolicznościowego z okazji 100-lecia założenia kościoła Jezusowego  Samuela Traugutta Bartelmusa, 1809

Rękopis druku okolicznościowego z okazji 100-lecia założenia kościoła Jezusowego Samuela Traugutta Bartelmusa, 1809

Kościół Jezusowy z Panoramy Cieszyna, drzeworyt ok. 1820

Kościół Jezusowy z Panoramy Cieszyna, drzeworyt ok. 1820

Kościół Jezusowy, fragment panoramy Cieszyna, G. Maday, olej 1876

Kościół Jezusowy, fragment panoramy Cieszyna, G. Maday, olej 1876

Remont fasady na obchody 200-lecia kościoła w 1908

Remont fasady na obchody 200-lecia kościoła w 1908

Kościół Jezusowy, widokówka, 1915

Kościół Jezusowy, widokówka, 1915

Kościół Jezusowy, 2008

Kościół Jezusowy, 2008

Plan Kościoła Jezusowego, II połowa XVIII w.

Plan Kościoła Jezusowego, II połowa XVIII w.

Plan Kościoła Jezusowego, II połowa XVIII w.

Plan Kościoła Jezusowego, II połowa XVIII w.

Plan Kościoła Jezusowego, lata 40 XX w.

Plan Kościoła Jezusowego, lata 40 XX w.

Kościół Jezusowy – fasada główna, 2008

Kościół Jezusowy – fasada główna, 2008

Kościół Jezusowy - portal główny, 2008

Kościół Jezusowy - portal główny, 2008

Kościół Jezusowy - wejście boczne, 2009

Kościół Jezusowy - wejście boczne, 2009

Projekt ołtarza głównego, M. Thalherr, ok.1766

Projekt ołtarza głównego, M. Thalherr, ok.1766

Wnętrze kościoła - ołtarz główny, przed 1918

Wnętrze kościoła - ołtarz główny, przed 1918

Wnętrze kościoła - ołtarz główny, 2008

Wnętrze kościoła - ołtarz główny, 2008

Projekt ołtarza głównego, rysunek, XVIII w.

Projekt ołtarza głównego, rysunek, XVIII w.

Rzeźba św. Marka w ołtarzu głównym, lata 40 XX w.

Rzeźba św. Marka w ołtarzu głównym, lata 40 XX w.

Rzeźba św. Jana w ołtarzu głównym, 2008

Rzeźba św. Jana w ołtarzu głównym, 2008

Projekt organów, rysunek, XVIII w.

Projekt organów, rysunek, XVIII w.

Wnętrze kościoła – chór i organy, 1917

Wnętrze kościoła – chór i organy, 1917

Wnętrze kościoła – chór i organy , 2008

Wnętrze kościoła – chór i organy , 2008

Kościół Jezusowy – fasada boczna, 2009

Kościół Jezusowy – fasada boczna, 2009

Strona przedtytułowa mapy Europy, S. Munster. “Cosmografia”, H. Petri: Bazylea, 1545  ze zbiorów biblioteki i Archiwum im. Tschammera

Strona przedtytułowa mapy Europy, S. Munster. “Cosmografia”, H. Petri: Bazylea, 1545 ze zbiorów biblioteki i Archiwum im. Tschammera

Zamek i klucz z drzwi Kościoła Jezusowego

Zamek i klucz z drzwi Kościoła Jezusowego

Najzacniejszym i największym obiektem ewangelickim w Cieszynie jest kościół Jezusowy, jeden z sześciu kościołów łaski, jakie powstały w pierwszej ćwierci XVIII w. na Śląsku. Budowla musiała spełniać określone warunki: mogła być wzniesiona poza murami miasta w odległości strzału armatniego, poza głównym traktem, bez wieży, bez dzwonów. W oznaczonym miejscu, latem 1709 r. wzniesiono najpierw niewielki kościół drewniany, wokół którego przystąpiono do budowy właściwej świątyni wg planów przygotowanych przez opawskiego architekta Jana Jerzego Hausrueckera. Swoim kształtem świątynia cieszyńska odbiega od pozostałych kościołów łaski, reprezentuje typ barokowej – monumentalnej świątyni misyjnej, dopasowanej do wymogów liturgicznych Kościoła Ewangelickiego i potrzeb nowopowstałego zboru. Korpus kościoła o półkoliście zamkniętym prezbiterium jest budowlą o czterech kondygnacjach, którego nawa okryta jest sklepieniem kolebkowym z lunetami a jej przęsła opierają się na rytmicznie usytuowanych, masywnych filarach. Do nawy głównej przystają symetrycznie nawy boczne: „wewnętrzne” spełniają funkcję pawłaczy, „zewnętrzne”, niższe i krótsze, stanowią ciągi komunikacyjne na pawłacze.

13.10.1710 r. został poświęcony kamień węgielny; budowa przeciągnęła się aż do 1725 r. nie tylko z powodu braku środków, ale także niespokojnej granicy, epidemii i klęsk żywiołowych (pożar miasta). Wyjednanie dodatkowego zezwolenia pozwoliło na wybudowanie wysokiej na 75 m wieży, wzniesionej dopiero w 1750 r. 

O stosowny wystrój wnętrza postarano się w drugiej połowie XVIII w. Składa się on z dwu elementów: monumentalnego, architektonicznego ołtarza, rozwiązanego na tle 12 okien prezbiterium oraz ambony, zawieszonej na jednym z filarów nawy głównej. Obydwa akcenty, aczkolwiek posługują się uniwersalną symboliką, wyrażają głęboką treść biblijną. Oto czterech ewangelistów: święci Mateusz, Marek, Łukasz i Jan zapisali Ewangelie o zbawieniu każdego wierzącego przez Chrystusa, który ustanowił Wieczerzę Pańską i poniósł męczeńską śmierć na krzyżu za grzechy tego świata. Pan Stworzenia wierny swemu Słowu, położył nad ziemią znak przymierza; chwałę Pańską ogłasza wielki dzwon i zastępy aniołów niebieskich. On, Trójjedyny patrzy na wszystko, by tam - na dole, ciągle na nowo przypominane było dzieło zbawienia. 

98 Podobnie, ambona unoszona przez anioła, wyobraża dzban pełny wonności Słowa Bożego, głoszonego z mocy Ducha Świętego i nakazującego podnosić „w górę serca”, gdyż nad wszystkimi króluje zmartwychwstały Zbawiciel Jezus Chrystus. 

Za barierką po prawej stronie ołtarza, na cokole znajduje się popiersie króla szwedzkiego Karola XII, za sprawą którego przywrócono ewangelikom śląskim zagwarantowane pokojem westfalskim prawa i zezwolono na budowę „kościołów łaski”. 


Urząd Miejski w Cieszynie, Biuro Promocji, Informacji i Turystyki promocja2@um.cieszyn.pl, Cieszyńskie Centrum Informacji tel. (33) 4794 248-9